Horror zonder humor, maar spannend tot het einde

Recensie Anna Niccolò Ammaniti★★★☆☆

Je zou kunnen zeggen dat ik fan ben van Niccolò Ammaniti. Anna is het vierde boek van hem dat ik las. Ik haal je op, ik neem je mee is een van mijn favoriete boeken. Ammaniti’s beschrijvingen van het Italiaanse platteland zijn prachtig, hij weet altijd interessante personages te scheppen en zijn verhalen zijn zo spannend dat ik ze met ingehouden adem in een ruk uit heb gelezen. Je begrijpt dat mijn verwachtingen van dit boek dan ook nogal hoog waren.

Voor andere Ammaniti-liefhebbers is het misschien vreemd om een recensie van een boek van hem te vinden op een site die kinderboeken recenseert. Maar ik vond dit boek in de bibliotheek bij de jeugdboeken, bij de categorie D, dus geschikt voor lezers vanaf 15 jaar.

Op de drempel van volwassenheid
Anna is een meisje van dertien jaar dat met haar 8-jarige broertje Astor probeert te overleven op Sicilië, nadat er in 2020 wereldwijd een virus heeft rondgewaard dat alle volwassenen heeft gedood. Anna is van mening dat ze op het vasteland kans hebben om het virus te overleven. Maar de tijd begint te dringen, Anna staat op de drempel van volwassenheid.

Hijgende skeletten
Het boek bevat gruwelijke details van stervende mensen, bedekt met ‘donkere korsten’ en eigenlijk niet meer dan ‘hijgende skeletten’. De omschrijving van het lijk van Anna’s moeder is je reinste horror, de subtiliteit is in ieder geval ver te zoeken. Dat doet Ammaniti beter in de passage waarin Anna in een auto moet schuilen voor een dolle hond en een vrouwenlijk aantreft in verregaande staat van ontbinding.

Haar blik bleef hangen op een vieze bladzijde uit een schrift. Bovenaan stond in hoofdletters: HELP ONS IN GODSNAAM.
Dat moest van de vrouw op de passagiersstoel zijn geweest. Ze zei dat ze Giovanna Improta heette, dat ze stervende was en dat ze twee kinderen had in Palermo, Ettore en Francesca, op de bovenste verdieping van Via Re Federico 36. Ze waren pas vier en vijf jaar en zouden omkomen van de honger als niemand ze ging redden. In de la van de commode in de gang lag vijfhonderd euro.
Anna gooide het papier weg, liet haar hoofd rusten tegen het raampje en sloot haar ogen.

In dit fragment laat hij het aan de lezer over om een beeld te vormen van wat er met de kinderen is gebeurd. Dat ontroert in plaats van dat het walging oproept.

Adidas schoenen zijn de redding
Interessant is hoe Ammaniti laat zien dat onder deze gruwelijke omstandigheden alle kinderen ergens hun hoop op vestigen. Sommigen spreken van de Picciridduna, een volwassen vrouw die als enige het virus heeft overleefd. Als je haar geschenken brengt, kan ze jou genezen. Pietro, een vriend van Anna, is op zoek naar een specifiek paar Adidas schoenen dat hem voor het virus kan behoeden. Anna gelooft dat het vasteland haar redding zal zijn.

Weinig lichtpuntjes
Ammaniti’s voorstelling van hoe kinderen omgaan met zo’n extreme situatie kent weinig lichtpuntjes. Ze buiten anderen uit, ontvoeren kinderen en gaan zich te buiten aan drank. Ook wordt een kudde koeien op gruwelijke wijze de dood ingejaagd, om in het avondeten te voorzien.
Ammaniti staat er niet om bekend vrolijk stemmende boeken te schrijven. Hij schrijft vaak over verwaarloosde kinderen en ouders met drank- of agressieproblemen. Toch weet hij altijd humor aan te brengen in de personages. En ik denk dat ik daar ook gelijk mijn grootste kritiekpunt op Anna te pakken heb. Dit boek is deprimerend, maar ook nog eens zonder humor.

Een stad doordrenkt van verdriet
Toch heb ik dit boek in een ruk uitgelezen. Hoe zal het aflopen met broer en zus? Weten ze het vasteland te bereiken? Is de redding nabij? Ammaniti weet de spanning tot het einde toe vast te houden. En er zitten ook prachtige zinnen in het boek:

Anna had het gevoel of de stad hen niet wilde. Ze was nog doordrenkt van het verdriet van haar bewoners, het enige wat ze verlangde was te worden vergeten. Maar het kostte de natuur moeite om haar te begraven. Het gras groeide zwak tussen de scheuren in het asfalt, het glaskruid kroop onzeker tussen de bakstenen, de boompjes waren teer en kwijnend alsof ze met hun wortels wegzakten in een grond die doorweekt was van gif. Ook de klimop, die overal woekerde en barmhartige groene sluiers over de resten van de wereld van de Grote Mensen weefde, strekte zich hier uit in schriele uitlopers met gelige, verdroogde blaadjes.

Een beetje gemengde gevoelens heb ik dus over deze Ammaniti. Het is humorloos en deprimerend, maar toch ook spannend en goed geschreven. Ik hoop wel dat jongeren die met Anna hun eerste Ammaniti lezen en teleurgesteld zijn, zich later toch aan zijn andere boeken gaan wagen.

Uitgeverij Lebowski, 280 bladzijden, €19,99, vanaf 15 jaar

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s