Dertien – David Mitchell

dertien.jpg★★★★☆

Jason Taylor is dertien jaar, heeft een spraakgebrek en een weinig in hem geïnteresseerde familie. Op school probeert hij wanhopig bij de stoere jongens te horen, maar dat gaat lastig als je stamelt. Ook thuis is het voor Jason niet makkelijk: zijn ouders hebben vaak ruzie, zijn vader gaat vreemd en zijn zus noemt hem Het Ding.

Toen pap even na zevenen thuiskwam zei hij niets over de rotsen op de oprijlaan. Geen woord. Maar de manier waarop hij niets zei was meesterlijk. Ook mam zei niets over de rotsen, dus hadden we een impasse. Je kon de spanning horen in de kamer, net knarsende kabels. Mam schept altijd op tegen bezoekers en verwanten dat we als gezin onder alle omstandigheden samen aan tafel gaan voor het avondeten. Ze zou ons allemaal een plezier hebben gedaan als ze deze traditie een avondje vrij had gegeven.

 

Het boek Dertien (de Engelse titel is Black Swan Green, naar het dorpje waar het zich afspeelt) bestaat uit dertien hoofdstukken die samen een jaar uit Jasons leven beslaan, beschreven in de ik-vorm. Het verscheen in 2006. Elk hoofdstuk beschrijft een anekdote.
In het eerste hoofdstuk Januariman beschrijft Jason hoe het horloge, dat hij van zijn opa heeft gekregen, kapot gaat en hij dat vervolgens niet durft op te biechten aan zijn ouders. In Familie komen zijn oom, tante en neven op bezoek. Van neef Hugo leert Jason roken. Hoofdstuk Hangman (zo noemt hij zijn spraakgebrek) gaat over een bezoek aan zijn spraaktherapeute.

Ook is er ruimte voor het schetsen van een tijdsbeeld. Het boek speelt zich af in 1982, het jaar waarin Talking Heads dé band van het moment is, Engeland verwikkeld raakt in de Falkland Oorlog en Thatcher mateloos populair is. Een dorpsgenoot van Jason vecht mee tegen de Argentijnen om wat wel een stuk rots wordt genoemd en komt om het leven. Zo komt die verre oorlog opeens toch dichtbij.

Wat Jason meemaakt is af en toe spannend, af en toe saai, af en toe leuk en af en toe verdrietig, precies als het echte leven eigenlijk. Alles wat veel dertienjarigen meemaken, komt aan bod; de niet-beantwoorde liefde, het gepest van klasgenoten en het wanhopig proberen ergens bij te horen.
Jason is dan misschien niet helemaal doorsnee, hij schrijft bijvoorbeeld gedichten, maar het is ook niet iemand met wie je constant medelijden hebt. Hij wordt dan wel gepest met zijn gestamel, af en toe heeft hij juist heel veel lef en durft hij dingen die anderen niet durven. En dat maakt dit boek zo vreselijk goed en echt. Want niemand is alleen maar bang of alleen maar stoer. Ik denk dat iedereen die dertien is (geweest) zich in dit boek kan herkennen. 

Ik had tijdens het eerste hoofdstuk wat moeite om in het verhaal te komen. Er worden zoveel namen van klasgenoten genoemd zonder een duidelijke karakteromschrijving, dat het een grote warboel lijkt. Maar lees vooral door, na hoofdstuk twee kan je het gegarandeerd een stuk moeilijker wegleggen.

Voor de mensen die Cloud Atlas (vertaald als Wolkenatlas) van David Mitchell hebben gelezen: Eva van Outryve de Crommelynck, daar nog een tiener, keert in Dertien terug als oudere dame die Jason helpt met zijn poëzie. Prachtig hoe Mitchell dit interessante personage terug laat keren.

Uitgeverij Querido, 360 bladzijden, €14,99, vanaf 13 jaar

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s